Consequent werken vanuit oplossingen uit de samenleving ontbreekt

Het is alweer een jaar geleden dat het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWa) werd ondertekend. De gedachte erachter was – in mijn eigen woorden gezegd – dat investeringen in welzijn nodig zijn om de groei van (onnodig) zorggebruik af te remmen.

In een brief aan de Tweede Kamer van juni 2026 beschrijft het kabinet de voortgang van het AZWa. Het kabinet heeft afspraken gemaakt over de doorontwikkeling van de zogenoemde ‘basisfunctionaliteiten’, die minimaal geregeld moeten zijn. En er wordt gewerkt aan een infrastructuur, met basisvoorzieningen in wijken en buurten op het gebied van gezondheid, ondersteuning, welzijn en zorg (zoals inloopvoorzieningen sociaal en gezond in de wijk en de mentaal gezonde school).

Echte verandering begint door de samenleving te bekijken vanuit het perspectief van burgers en gemeenschappen

Het klinkt allemaal veelbelovend, maar het werkt bij mij ook vervreemdend, misschien wel omdat de hele benadering en het daarbij behorende taalgebruik ver af staat van de manier waarop Movisie werkt. Echte verandering begint volgens ons door de samenleving te bekijken vanuit het perspectief van burgers en gemeenschappen. Samen met grassroots-organisaties (burgerinitiatieven) maken wij zichtbaar waar systemen mensen belemmeren om mee te doen en tot hun recht te komen.

Bij de uitvoering van het AZWa mis ik dat consequent werken vanuit oplossingen die uit de samenleving zelf komen, daarop aan te sluiten, daarvan te leren en die in verbinding te brengen met bestaande praktijken in zorg en welzijn.

In de Kamerbrief over de voortgang van het AZWa wordt de inzet van sociaal werkers geen enkele keer genoemd. Dat is opmerkelijk, want hun nabijheid tot de leefwereld van mensen is een bron van kennis en veranderkracht. Deze beroepsgroep is dus van vitaal belang is voor het succes van het AZWa.

Toch ben ik optimistisch. Steeds vaker hoor en zie ik dat gemeenten het dit keer écht anders willen aanpakken. Er is een grote bereidheid om aan te sluiten bij wat in de samenleving nodig is en om bestaande denk- en handelingspatronen te kantelen. Vanuit Movisie zetten wij ons in om (hopelijk al in een volgende Kamerbrief) zichtbaar te maken tot welke resultaten dit kan leiden.

Tekst Janny Bakker-Klein, voorzitter Raad van Bestuur Movisie
Foto Fred Tigelaar