‘Hier voelt het meteen anders’

Paige probeerde reguliere dagbesteding, werken met dieren op een kinderboerderij, een supermarktstage, een dierenwinkel. Ze kwam op die plekken niet tot haar recht. Bij de switch-afdeling van de ontwikkelbedrijven Risse Groep en PSW Werk onderzocht Paige wat wél bij haar past. Niet door meteen de juiste plek te vinden, maar door te ervaren wat zij nodig heeft om zich verder te ontwikkelen.

Bij de switchafdeling van Risse Groep en PSW Werk werken mensen tijdelijk om te onderzoeken wat bij hen past. Het is geen eindplek, maar een leeromgeving. Er is ruimte om verschillende taken uit te proberen, werkritme op te bouwen en te ontdekken welke begeleiding nodig is richting regulier of passend werk.

Paige* wil soms méér dan er van haar verwacht wordt. Ze wil werken, niet blijven hangen op een plek die voor haar gevoel te weinig perspectief biedt. In haar zoektocht naar een passende werkplek bleef ze vaak doorgaan, ook als iets eigenlijk niet goed zat. Voor de jobhunter van Paige, Fallon Raven, waren haar eerdere werkplekken geen losse ervaringen maar puzzelstukjes. Op de Switchafdeling kon Paige gaan ontdekken wat ze aankan en nodig heeft. Zonder dat zij meteen op de ‘juiste’ werkplek moest zitten.

Ontdekken wat werkt

Ze startte met eenvoudige productiewerkzaamheden, zoals dozen vouwen. ‘Dat vond ik wel een beetje saai’, vertelt Paige. Later ging ze ook inpakken en werken met een lijmpistool. Het werk zelf vond ze niet echt leuk, maar Claudia, haar begeleider op de switchafdeling, zag toch iets belangrijks gebeuren. Paige hield vol, bouwde werkritme op en liet zien wat ze aankon. Bovendien vond zij de sfeer prettig en voelde ze zich gezien.

‘Het hoeft niet meteen leuk te zijn, als het maar helpt om erachter te komen wat past’

‘Het hoeft niet meteen leuk te zijn, als het maar helpt om erachter te komen wat past’, stelt jobhunter Raven. Paige gebruikte deze periode om scherp te krijgen wat ze kan, onder welke omstandigheden, en wat dat betekent voor een volgende stap.

Wat als je blijft doorgaan terwijl iets niet past?

Paige bleek meer aan te kunnen dan gedacht. Maar daarvoor moet de omgeving veilig en duidelijk genoeg zijn. Dit inzicht werd een schakelpunt in het traject. Paige ging vanuit het trainingsteam werken bij een zorginstelling in de buurt. Hier deed ze schoonmaakwerk en andere huishoudelijke taken. Op papier paste dit werk goed bij haar: de taken waren duidelijk en het werk was gestructureerd. Paige liet zien het te kunnen, bleef komen, voerde haar taken uit en hield vol.

Maar Larissa Timmermans, haar begeleider op de werkvloer vanuit PSW Werk, zag de motivatie van Paige langzaam wegzakken. Ze werd stiller en het kostte steeds meer moeite om haar in beweging te krijgen. Ze had weinig contact met collega’s en de omgeving gaf haar weinig houvast. Paige sprak dit niet uit, maar het was wel merkbaar aan haar gedrag. ‘Je zag dat ze het wel probeerde, maar dat het haar steeds meer moeite kostte’, beschrijft Larissa.

Dit zorgde voor stress bij Paige: ze voelde dat de werkplek niet goed paste, maar wilde bewijzen dat ze kan werken. ‘Ik ga naar mijn werk en blijf mijn taken doen’, is haar motto. Maar juist dat doorzettingsvermogen maakte het lastig om op tijd te schakelen. Uiteindelijk gaf Paige toch aan dat dit niet de plek voor haar was en dat ze graag een horecaplek wilde proberen. Door de samenwerking tussen het Trainingsteam en de switch-afdeling kon zij de overstap maken naar een nieuwe werkplek, een lokale brasserie.

Zowel bij de zorginstelling als de brasserie gaat het om werkplekken vanuit het Trainingsteam van werkontwikkelbedrijf de Risse Groep in samenwerking met zorgorganisatie PSW. Mensen met verschillende ondersteuningsvragen werken in de praktijk bij een regulier bedrijf. Deze deelnemers leren van elkaar en maken kennis met het werk in verschillende bedrijven. Die bedrijven maken kennis met hun mogelijkheden en talenten. Lees dit artikel over meer inspirerende voorbeelden.

‘Een passende werkplek draait niet alleen om taken, maar ook om collega’s, aanspreekpunten en het gevoel ergens bij te horen’

Een heel ander gevoel

Bij de zorginstelling voerde Paige vooral schoonmaaktaken uit. In de brasserie heeft ze naast schoonmaakwerk ook horecataken. Opvallend is dat ze het schoonmaken hier niet als vervelend ervaart. Dat komt vooral doordat ze dit samen met collega’s doet. De sociale contacten en het gevoel ergens bij te horen zorgen bij Paige voor werkplezier. Het verschil zit dus niet in het type werkzaamheden, maar vooral in de context waarin ze die uitvoert.

‘Hier voelde het meteen anders’, vertelt Paige. De collega’s zijn toegankelijk, de sfeer is prettig en ze weet bij wie ze terechtkan als ze iets niet begrijpt. Timmermans bleef in de beginperiode bewust dichtbij: ‘We startten samen op, zodat ze wist: er is iemand in de buurt.’ Vanuit die veiligheid groeide Paige. Waar ze bij de zorginstelling steeds meer energie verloor, kreeg ze in de brasserie juist energie terug. Ze oogt rustiger en zekerder. Hetzelfde type werkzaamheden voelt nu wél goed. Toen haar gevraagd werd hoe ze wist dat dit haar plek was, antwoordde ze: ‘Dat is gewoon een gevoel.’ Voor Fallon en Larissa bevestigt dit dat het niet alleen om het soort werk gaat, maar vooral om de context waarin iemand dat werk doet.

Stap voor stap vooruit

Deze overgang laat zien waar het in het traject van Paige om draait: zij vindt niet in één keer de perfecte plek, maar komt stap voor stap dichterbij. Van volhouden op een plek die niet past, naar uitspreken iets anders nodig te hebben. Van onderzoeken op de switch-afdeling, naar ervaren in de praktijk.

Voor Paige betekent het dat haar inspanningen ergens toe leiden. Het ligt niet aan haar wil of inzet, maar aan de match tussen haar en de omgeving. Ze is trots dat ze kan laten zien dat ze stappen zet. Dat kan ze laten zien aan haar begeleiders, maar ook aan haar ouders en zichzelf.

Op weg naar beschut werk

Het gaat bij de brasserie zo goed dat een volgende stap in beeld komt. Op basis van haar ontwikkeling en getoonde arbeidsvermogen wordt nu een aanvraag gedaan vanuit het Trainingsteam voor beschut werk. Beschut werk is bedoeld voor mensen die wel kunnen werken, maar daarbij structureel ondersteuning nodig hebben. Ze gaan aan de slag in een (aangepaste) werkomgeving en/of met begeleiding. Het is daarmee een duurzame vervolgstap vanuit dagbesteding naar betaald werk. Paige beseft dat haar droom – geld verdienen en bewijzen dat ze kan werken – een stap dichterbij is gekomen. ‘Ik ben trots dat ik gewoon ben blijven doorgaan. En dat ik straks mijn eigen salaris verdien’, zegt ze.

Vooruitgang ontstaat door telkens opnieuw kijken, proberen en bijstellen. Paige: ‘Blijf praten, blijf komen en geef niet op.’

Paige was één van de twintig deelnemers die we hebben gevolgd. In het volgende artikel lees je wat die twintig routes ons leerden.

* De persoon op de foto staat los van de inhoud van dit artikel.